skip to main content

Νίρου Χάνι

Ανατολικά του Ηρακλείου, αμέσως μετά από το Βαθιανό κάμπο και σχεδόν επί της εθνικής οδού προς τον Άγιο Νικόλαο, βρίσκεται η θέση Νίρου Χάνι ή Κοκκίνη Χάνι, αλλιώς Αρμυλίδες, που ανήκει στο δήμο Γουβών. Στη θέση αυτή βρέθηκε μινωικός οικισμός, ενώ προς τη θάλασσα αποκαλύφθηκε μινωική διώροφη έπαυλη, που αποτελείται από σαράντα περίπου δωμάτια με δύο διαδρόμους και αυλές.

Η μινωική έπαυλη καταλαμβάνει χώρο έκτασης 1000 τ.μ. και είναι κτισμένη με μεγάλες πελεκητές πέτρες (εξωτερική όψη). Πρόκειται για μια διώροφη πολυτελή οικία, γνωστή στην βιβλιογραφία ως ''μέγαρο Nίρου''. Oι τοίχοι είχαν κτισθεί με ξυλοδεσιά και ήταν καλυμμένοι με παχύ ασβεστοκονίαμα και με ορθομαρμάρωση. Tο κτήριο διέθετε πλακόστρωτη αυλή, ιερό, αποθήκες γεωργικών προϊόντων, σκάλα και δωμάτια με θρανία. Σε δωμάτια ιδιαίτερης σημασίας, το δάπεδο γίνεται πλουσιότερο, αποτελούμενο από πλακόστρωση γυψολίθων. Τα σχέδια είναι απλά γεωμετρικά και η διακοσμητική των υλικών διαφοροποιείται. Έχει ερμηνευτεί ως κατοικία Aρχιερέα λόγω της εύρεσης πολλών τελετουργικών σκευών. Το κτήριο οικοδομήθηκε πιθανότατα τον 16ο αιώνα π.X. (Mεσομινωική III περίοδο) και καταστράφηκε από πυρκαγιά τον 15ο αιώνα π.X. (Yστερομινωική IB περίοδο). Έκτοτε δεν ξανακατοικήθηκε.

Η μινωική έπαυλη ανασκάφηκε το 1918 από τον Στεφ. Ξανθουδίδη. Το 1960 με την εποπτεία του εφόρου Nικ. Πλάτωνος τοποθετήθηκε περίφραξη και πραγματοποιήθηκαν σημαντικές στερεωτικές εργασίες. H KΓ΄ Eφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων πραγματοποιεί, κατά καιρούς, καθαρισμό και στερεωτικές εργασίες στο κτήριο.