skip to main content

Η κλασσική περίοδος στην Κρήτη

Η κλασσική περίοδος χαρακτηρίζεται από μία τάση συντηρητισμού και στασιμότητας που είναι εμφανής σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Σε γενικές γραμμές συνεχίζονται οι παραδόσεις τις αρχαϊκής περιόδου στην αρχιτεκτονική, στην τέχνη και στην οργάνωση της κοινωνικής και πολιτικής ζωής.

Ο σημαντικότερος οικισμός εξακολουθεί να είναι η Κνωσός αλλά αρκετή δύναμη έχουν και η Γόρτυνα, η Κυδωνία και η Λύττος. Η οικοδομική δραστηριότητα είναι περιορισμένη. Οι πόλεις χτίζονται κυρίως σε πλαγιές και αναπτύσσονται στο μέτρο που τους επιτρέπει η διαμόρφωση του εδάφους με αναλημματικούς τοίχους. Οι οικοδόμοι χρησιμοποιούν τη μορφολογία του λόφου για να χτίσουν παραπάνω από ένα όροφο. Τα περισσότερα σπίτια αποτελούνται από δύο με τρία δωμάτια με δάπεδα λαξευμένα στο βράχο ή από πατημένο χώμα. Σε λίγες περιπτώσεις τα δάπεδα καλύπτονταν με κονίαμα ή πλάκες. Τα δωμάτια επικοινωνούν με εσωτερική αυλή που διαθέτει, τις περισσότερες φορές, δεξαμενή για τη συλλογή του νερού της βροχής. Τα μεγαλύτερα κτίσματα περιλαμβάνουν και βοηθητικούς χώρους όπως αποθήκες, στάβλους και εργαστήρια.

Η οικονομία του νησιού βασίζεται κυρίως στην γεωργία και την κτηνοτροφία. Η ύπαρξη ελαιοτριβείων, πατητηριών και χώρων για την αποθήκευση μούστου σε αρκετά ιδιωτικά σπίτια, φανερώνει ότι η ελαιοκομία και η αμπελουργία αποτελούσαν βασικές ασχολίες των κατοίκων. Παράλληλα εκτρέφονται αιγοπρόβατα, βόδια και χοίροι τόσο για το κρέας όσο και για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το μαλλί και το δέρμα. Η οικονομία του νησιού συμπληρωνόταν με τη παραγωγή μελιού και ξυλείας από τα δάση της Ίδης, της Δίκτης και των Λευκών Ορέων.

Ενώ κατά την αρχαϊκή περίοδο η Κρήτη είχε αναπτύξει αρκετή εμπορική δραστηριότητα η τάξη των εμπόρων και των βιοτεχνών δεν κατάφερε να ισχυροποιηθεί και να καθιερωθεί σαν αυτόνομη κοινωνική ομάδα με προνόμια και πολιτικά δικαιώματα. Οι έμποροι και οι βιοτέχνες δεν ήταν πολίτες αλλά μέτοικοι απελεύθεροι, πλανόδιοι και δούλοι που αναλάμβαναν όλες αυτές τις εργασίες που θεωρούνταν υποτιμητικές από τους πολίτες. Η ομάδα αυτή βρισκόταν υπό αυστηρό έλεγχο, δεν της επιτρεπόταν να ισχυροποιηθεί και τα μέλη της δεν απέκτησαν ποτέ κατά την κλασσική περίοδο πολιτικά δικαιώματα. Η συνέπεια αυτής της κατάστασης ήταν ο σταδιακός μαρασμός του εμπορίου και της βιοτεχνικής παραγωγής που περιορίστηκε σε λίγα μόνο προϊόντα και κάλυπτε αποκλειστικά τοπικές ανάγκες.