skip to main content

Συμφωνικό έργο του Δημήτρη Γ. Καψωμένου

 

Συμφωνικό  έργο του Δημήτρη Γ. Καψωμένου αφιερωμένο στους εκτελεσμένους πατριώτες στον Αλικιανό Χανίων, σε τρείς εκτελέσεις από τα ναζιστικό στρατεύματα κατοχής.
Η πρώτη ε­κτέλεση έγινε στη διάρκεια της μάχης όταν ο­μάδα γερμανών στρατιωτών μπήκε στο χωριό και χτυπήθηκε από ελεύθερους σκοπευτές με απο­τέλεσμα το θάνατο ενός ταγματάρχη.
Οι υπόλοι­ποι εκτέλεσαν αμέσως επτά ηλικιωμένους που καθόταν απέναντι στο καφενείο. αν και ήξεραν πως δεν είχαν καμμιά συμμετοχή στην επίθεση. Η δεύτερη έγινε στις 2 lούνη 1941 με 45 θύματα και η τρίτη την 1 Αυγούστου με 118 θύματα.

Ο συνθέτης δεν επιχειρεί να περιγράψει το δράμα των εκτελεσμένων, δεν υπάρχουν δραμα­τικά στοιχείο πεσιμισμός και θλίψη. Το ύφος του έργου αναδύει αισιοδοξία και ορμητικότητα. Στη φαντασία του συνθέτη οι νεκροί πατριώτες είναι πάντα ζωντανοί και συνεχίζουν τον αγώνα για τη λευτεριά της πατρίδας. Κάθε χορός συμβολίζει και μια εκτέλεση.

ΟΙ «Τρείς Χοροί της Κρήτης" γράφτηκαν στη Φλωρεντία το 1973 που είναι και περίοδος σπουδών του συνθέτη στην Ιταλία. Η σύνθεση είναι γραμμένη για ορχήστρα εγχόρδων και τρία ξύλινα πνευστό (φλάουτο, Όμποε, Κλαρινέτο). 'Όπως δηλώνει ο τίτλος το έργο βασίζεται  από πλευράς συνθετικού υλικού στους ρυθμούς και μελωδίες της Kρητικής  μουσικής. Μορφολογικά η σύνθεση πλησιάζει τη μορφή του ροντώ, απο­μακρύνεται όμως από την παραδοσιακή αρμονία. Το όλο έργο είναι διάσπαρτο από διάφωνες συγχορδίες, δίνοντας ένα τόνο τραχύ και ηρωικό, ύφος που συνταιριάζεται με την κρητική ιδιο­συγκρασία. Πέμπτες και τέταρτες παράλληλες δένονται θαυμάσια με τη μελώδια της κρητικής τεχνοτροπίας δημιουργώντας το αίσθημα της πολυτονικότητας, ενώ ανοίγονται δρόμοι για μακρυνές μετατροπίες. Οι εναλλαγές των ρυθμών

δίνουν την ανάλογη πλαστικότητα και το έργο τελειώνει με τον αντρίκειο ρυθμό του πεντοζάλη.

Το έργο Τρεις Χοροί της Κρήτης είναι ένα από τα πιο γνωστά έργα του Δημήτρη Καψωμέ­νου, έχει ηχογραφηθεί ( από τη Συμφωνική Ορχή­στρα της ΕΡΤ με μαέστρο τον Ευθύμιο Κα6αλ­λιερότο και έχει πολυάριθμες μεταδόσεις από όλα τα προγράμματα του ραδιοφώνου. Δημόσια έχει παιχτεί στη Φλωρεντία από την ορχήστρα του κρατικού Ωδείου «Λουίτζι Κερουμπίνι», στην Αθήνα από την «Συμφωνιέτα Βελιγραδίου» με μαέστρο τον Αλέξανδρο Βούγιτς και στη Νήσσα της Γιουγκοσλα6Ιας από την Συμφωνική Ορχήστρα της πόλης με μαέστρο τον Νίκο Ευθυμιά­δη. Πολλοί έχουν ζητήσει από το συνθέτη να το μετaγράψει για μεγάλη ορχήστρα ή για μικρότε­ρα σύνολα, για να έχει δυνατότητες περισσότε­ρων παρουσιάσεων.

Ο Φιλανδός συνθέτης Καούκο Ερο έχει κάνει διάφορες εργασίες πάνω στους «Τρείς Χορούς της Κρήτης» έχει κάνει μια  μεταγραφή για πιάνο,  δεύτερη μεταγραφή για δύο πιάνα και έ­χει συνθέσει και μιά φαντασία πάνω στο συνθε­τικό υλικό της σύνθεσης του Δ. Καψωμένου.
Οι εργασίες αυτές παρουσιάστηκαν  στην Φιλανδία.

Το έργο έχει εκδοθεΙ από το Μουσικό Οίκο Φιλίππου Νάκα το 1977.