skip to main content

Το σχολείο, πνευματικό κέντρο της μονής Βροντησίου

Τονίσαμε και αλλού ότι η Μονή Βροντησίου ήταν ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά κέντρα της Κρήτης κατά το 17ο αιώνα. Δυστυχώς η πλούσια βιβλιοθήκη της μονής, εκείνη που θα μας παρείχε μια πλήρη εικόνα της πνευματικής κίνησης που είχε αναπτυχθεί κατά την περίοδο αυτή, καταστράφηκε κατά τη μακρά και σκοτεινή περίοδο της Τουρκοκρατίας. Έτσι το πολύτιμο πολιτισμικό μωσαϊκό του Βροντησίου, συμπληρώνεται σιγά - σιγά με τις διάσπαρτες εδώ κι εκεί μαρτυρίες και πληροφορίες. Μια τέτοια σημαντική πληροφορία εντόπισε ο καθηγητής Θεοχάρης Δετοράκης στα Κρατικά Αρχεία της Βενετίας. Πρόκειται για ένα έγγραφο του 1628 στο οποίο αναφέρονται τα ονόματα ενός δασκάλου και ενός ζωγράφου της μονής! Άρα στο

Βροντήσι υπήρχε και σχολείο και εργαστήριο ζωγραφικής, πιθανότατα δε και σχολή αγιογραφίας. Η παρουσία πάντως διδασκάλου στη μονή αποκαλύπτει ένα κέντρο παιδείας που πρέπει να διεδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην περιoχή αλλά και ευρύτερα στον Κρητικό χώρο. Η παρουσία του ζωγράφου δικαιώνει όσους υποστήριξαν μέχρι σήμερα ότι στο Βροντήσι λειτουργούσε εργαστήριο ζωγραφικής. Υπάρχει μάλιστα και η σχετική παράδοση που αναφέρει ότι σε κάποιο κελλί είχε το εργαστήρι του ο κορυφαίος αυτός ζωγράφος.

Το 1617 οι ηγούμενοι των Μονών Βροντησίου και Αγίας Αικατερίνης των Σιναϊτών, άρχισαν να αναπτύσσουν πρωτοβουλίες για την απόκρουση των Ουσκόκων πειρατών της Αδριατικής (περισσότερο γνωστών σήμερα από τον τίτλο ενός έργου της Γεωργίας Σάνδη). Σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα είχε συγκεντρωθεί, εξαιτίας αυτής της πρωτοβουλίας, το σημαντικό ποσόν των 5.000 δουκάτων. Ηγούμενος ήταν τότε (κατά πάσα πιθανότητα) ο λόγιος Λαυρέντιος Μαρίνος, ο οποίος πρέπει να είχε στενές σχέσεις με τους επίσης λόγιους μοναχούς της Αγίας Αικατερίνης.

Το Βροντήσι ήταν ανάμεσα στα μοναστήρια στα οποία ο Δούκας της Κρήτης είχε δικαίωμα να εκλέγει ο ίδιος τους ηγουμένους. (Ανάμεσα στα μοναστήρια αυτά ήταν η Αγκάραθος, ο Αγ. Γεώργιος ο Βραχασιώτης, ο Αγ. Γεώργιος στο Σκαλωτό, ο Αγ. Γεώργιος Φλάνδρας κ.λπ.).